一、注意力在解决什么问题
RNN 时代,序列靠隐状态传递信息,长距离依赖会衰减。注意力机制让每个位置直接看到所有位置,一步到位。二、QKV 是什么
把注意力类比数据库查询:- Query(查询):当前位置想找什么
- Key(键):每个位置能提供的"标签"
- Value(值):每个位置实际携带的信息
三、缩放点积注意力
import torch
import torch.nn as nn
import math
def scaled_dot_product_attention(q, k, v, mask=None):
d_k = q.size(-1)
# (batch, heads, seq_len, d_k)
scores = torch.matmul(q, k.transpose(-2, -1)) / math.sqrt(d_k)
if mask is not None:
scores = scores.masked_fill(mask == 0, -1e9)
attn = torch.softmax(scores, dim=-1)
return torch.matmul(attn, v), attn
为什么要除以 sqrt(d_k):当 d_k 很大时,点积方差变大,softmax 会进入梯度极小的饱和区,导致训练困难。
四、多头注意力
class MultiHeadAttention(nn.Module):
def __init__(self, d_model=512, num_heads=8, dropout=0.1):
super().__init__()
assert d_model % num_heads == 0
self.d_model = d_model
self.num_heads = num_heads
self.d_k = d_model // num_heads
self.w_q = nn.Linear(d_model, d_model)
self.w_k = nn.Linear(d_model, d_model)
self.w_v = nn.Linear(d_model, d_model)
self.w_o = nn.Linear(d_model, d_model)
self.dropout = nn.Dropout(dropout)
def forward(self, q, k, v, mask=None):
batch_size = q.size(0)
# 线性变换并拆成多个头
q = self.w_q(q).view(batch_size, -1, self.num_heads, self.d_k).transpose(1, 2)
k = self.w_k(k).view(batch_size, -1, self.num_heads, self.d_k).transpose(1, 2)
v = self.w_v(v).view(batch_size, -1, self.num_heads, self.d_k).transpose(1, 2)
# 注意力计算
out, attn = scaled_dot_product_attention(q, k, v, mask)
# 拼回
out = out.transpose(1, 2).contiguous().view(batch_size, -1, self.d_model)
return self.w_o(out), attn
五、完整 Transformer 层
class TransformerBlock(nn.Module):
def __init__(self, d_model=512, num_heads=8, d_ff=2048, dropout=0.1):
super().__init__()
self.attn = MultiHeadAttention(d_model, num_heads, dropout)
self.norm1 = nn.LayerNorm(d_model)
self.norm2 = nn.LayerNorm(d_model)
self.ffn = nn.Sequential(
nn.Linear(d_model, d_ff),
nn.ReLU(),
nn.Dropout(dropout),
nn.Linear(d_ff, d_model),
)
self.dropout = nn.Dropout(dropout)
def forward(self, x, mask=None):
# 残差 + LayerNorm
attn_out, attn = self.attn(x, x, x, mask)
x = self.norm1(x + self.dropout(attn_out))
ffn_out = self.ffn(x)
x = self.norm2(x + self.dropout(ffn_out))
return x, attn
六、测试
block = TransformerBlock()
x = torch.randn(2, 10, 512) # batch=2, seq_len=10, d_model=512
out, attn = block(x)
print(out.shape) # torch.Size([2, 10, 512])
print(attn.shape) # torch.Size([2, 8, 10, 10])
评论(0)
还没有评论,来说两句吧